Teknolojiden Yoksun - 1 : Amişlerin Teknoloji Yokluğunda Yaşamaları

Teknolojinin bazen bize çok uzak olduğu anlarda değişik yaşamların olması muhtemel olan yaşam tarzımızın özüne dönüşümüz.

Kafanız karıştı değil mi?

Merhaba, bugün teknolojiden yoksun bir hayatın nasıl sürüldüğünü anlamanıza yardımcı olmaya çalışacağım ufak bir yazı dizisine başlayarak ilk girişi Amişlerden başlatmak istedim.

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaygın olan olarak yaşamlarını sürdüren ve teknolojinin hayatımızın büyük bir kısmını kapladığı günümüzde, bambaşka yaşam tarzlarıyla dikkat çeken bir Hristiyan mezhebi Amişler.

Çağın getirdiklerini reddeden yapıları ve ilginç kurallarıyla günümüzde oldukça zor bir şeyi başarıyor gibi görünüyorlar. 18. ve 19. yy'da İsviçre, Almanya ve Fransa'dan ABD'ye göç eden bu topluluk, aslında kendilerini savaş karşıtı olarak tanımlıyor ve naif bir hayat sürmeyi amaçlıyor.

Kendi istekleriyle seçtikleri düzende mutlu görünen Amişlerin, duyduğunuzda ilginç gelecek yaşam tarzlarına şöyle bir bakış atalım..

Amişler elektrik, telefon ve otomobilin olmadığı bir düzende, çoğu zaman bisiklet ve at arabasıyla ulaşımlarını sağlıyorlar. Akşamları mum ışığında oturan toplulukta kadınlar ise çamaşır ve bulaşıklarını kendileri yıkarken, makine kullanmayı reddediyorlar.

Teknolojiden ve hayatı kolaylaştıran tüm elektrikli aletten uzak duruyorlar. Bunu kendinizin yaşadığınızı bir hayal edin. Şuan bu yazıyı okuyamıyorsunuz. Bende sizlere bu yazıyı okutamıyorum. Bazen, iyidir, bazen kötüdür bu durum. Çünkü belli bir jenerasyon artık teknolojinin kucağında oturuyor. Tehlike çanları onlar için değil bizler için çalıyor aslına bakarsanız.

Amişler pek çok Hristiyanlık mezhebinin aksine yeni doğan bebekleri vaftiz etmeyip, onların 18 yaşına gelince benimsemek istedikleri yaşam biçimlerini kendilerinin seçmelerini istiyorlar.

Din konusunda bir kısıtlamanın olmadığını onlar ne kadar söyleseler de bana saçma gelen, dünyaya açılamadan size öğretilen ve direkt olarak seçilen şeyleri benimsemeniz. Yani bu doğum ve ölüm arasında geçen sürede kim size ne diretebilir ve beyninize ne tarz konular söylemler ekleyebilirse yönlendirilmeniz de o kadar kolay olur. Bu yüzden Amişlerin yaptığı bu olaya karışmamak.

Çocuklarına bir seçim hakkı sunan toplulukta ne yazık ki eğitim konusunda aynı özeni gösterdiklerini söyleyemiyorum. 8 yıllık bir eğitimden sonra çocuklar okuldan alınıyor ve dünyevi zevklerle tanışacaklarını düşündükleri lise hayatıyla hiç tanışmıyorlar. Eğitim sistemi konusunda katılar. Az önce dediğim gibi sosyalize olarak beyinlerini dış dünyadan ayıran insanlara daha fazla bir şeyler öğretemezsiniz.

Kendi hallerinde yaşam süren mezhepteki herkes sade bir giyim tarzına sahip. Makyaj yapmanın ve gösterişli şeyler giymenin günah olduğuna inanan kadınların yaşamlarını eşlerine hizmet etmeye ve çocuk yetiştirmeye adadığı biliniyor.

Kadınlar evlenmeden önce siyah örtü ile saçlarını bağlarken, evlendikten sonra beyaz örtü takmaya başlıyor. Evli erkekler ise evlendikten sonra bıyıksız sakal bırakıyor olmalarıyla dikkat çekiyor. Kadınların ve erkeklerin kendi mezhepleri dışında biriyle evlenmeleri yasak olduğu Amiş mezhebinde herkes kurallara uymak durumunda. 

Amiş erkekleri evi geçindirmekle yükümlü ve geçimlerini genellikle tarımla uğraşarak ya da marangozluk yaparak sağlıyorlar. Amişlerin ürettiği el yapımı her ürün oldukça ilgi görüp yüksek meblağlara satılmasına rağmen onlar buna çok aldırış ediyor gibi görünmüyor.

Erkekler çoğu konuda kadına danışsa da kadın ve erkeğin tam eşit olmadığı bir toplum yapısı hakim. Genel olarak ele alındığında son sözün babaya ait olduğu bir aile düzenleri bulunuyor. Devlete vergi ödemeyen ve hastalandıklarında bunu doğal yöntemlerle atlatmaya çalışan Amişler, yalnızca çok ciddi hastalık durumlarında kendi aralarında belirli bir miktar para toplayıp, hastaneye başvuruyorlar.

Günlük hayatlarında asla telefon kullanmıyorlar. Yaşadıkları yerde yalnızca çok acil durumlar için kullandıkları bir adet telefon bulunuyor. Fotoğraf çektirmekten çok hoşlanmadıkları bilinen grup, kendi sade yaşamlarına müdahale edilmediği ve saygı duyulduğu bir dünya düzenini arzuluyor.

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde bulunan Lencaster şehri Amişlerin en yoğun olarak yaşadığı bölgelerden biri. Günün birinde yaşadıkları şehirlerden birini ziyaret etme olanağı bulursanız Amişlerin yaşam tarzları hakkında daha ayrıntılı bilgiye sahip olabilir, kendi üretimleri olan ürünlerden satın alabilirsiniz.

Teknolojiden Yoksun yazı dizimin ikinci bölümünde Sentinel Kabilesi'nde görüşmek üzere..

Follow @canfucyus